Logo Icon

Radio i Televizija Nikšić

image

REKONSTRUKCIJA KOMITSKIH BORBI I NARODNOG STRADANJA

08.11.2019
image

U Gradskoj kući predstavljena knjiga novinara, istraživača i publiciste Slobodana Čukića „Početak srpske okupacije – komitska borba i narodna golgota (1918-1920)“.

Slobodan Čukić u 23 poglavlja knjige „Početak srpske okupacije – komitska borba i narodna golgota (1918-1920)“ – izdanje Nove Pobjede, hronološki i faktografski prati okolnosti koje su dovele do gašenja crnogorske države nakon Prvog svjetskog rata, razobličava Podgoričku skupštinu, rekonstruiše borbe komita, represivne akcije okupatora i posebno akcentuje stradanje nedužnih stanovnika.

„Autor je na jednom mjestu sistematizovao i objavio dio dokumenata, objavljenih u višetomnim knjigama: Skrivana strana istorije i Crna Gora i egzilu prof. dr Šerba Rastodera, Memoarsko-dnevničke zapise savremenika ovog perioda i neposrednih učesnika u događaju. Potom dokumenta objavljena u časopisima Matica i Crnogorskim analima i u publikaciji Krvavi album Karađorđevića. Za analizu socioekonomskih prilika u Kraljevini SHS korišćeni su podaci srpskog istoričara Lazara Vrkatića, objavljeni u knjizi Pojam i biće srpske nacije. Na osnovu tih dokumenata autor rekonstruiše snažnu ustaničku aktivnost, nakon sloma Božićnog ustanka, u selima Ozrinići i Straševina koji su na prostoru Nikšića bili centri ustaničkog otpora“, kazao je uz ostalo Radovan Perović.

Analizirajući britak, argumentovan, koncizan, informativan, a nadasve osoben autorov stil, prof. dr Jasmina Nikčević, iz ugla filologije, naglasila je singularnost Čukićevog pisanog izraza.

„Ovakvu singularnost Čukić vjerovatno duguje svom filozofskom obrazovanju i iskustvu ili čvrstoj i utemeljenoj uvjerenosti i ubjeđenju u stavove, činjenice i informacije koje donosi svojom knjigom. Rekla bih da oba elementa imaju svoj doprinos.

Korišćenje (namjerno i tendenciozno), slabijeg, umjesto pravog izraza za neki pojam, za neku pojavu, za istinu istorijsku, kod mnogih prethodnih publicista, istoričara i istoriografa koji su se bavili sličnom tematikom, znamo da je dovodilo do izvrtanja činjenica, zamjena teza, zloupotreba i manipulacija. O svemu tome i svima njima Slobodan Čukić govori istinito i direktno, objašnjavajući i političku i ideološku stvarnost u kojoj su bivstvovali. U malom poglavlju Taština: Jer, u Socijalističkoj Jugoslaviji se nije smjelo govoriti da je srpska vojska okupirala Crnu Goru u oktobru-novembru 1918. godine i u njoj počinila masovan zločin. Ta činjenica je, naprosto, bila nespojiva sa avnojevskim duhom i tezom o „vjekovnoj borbi bratskih naroda za ujedinjenje“, pa se i njeno prećutkivanje podrazumijevalo“, kazala je Jasmina Nikčević i naglasila da je u ovoj knjizi i u čitavoj komitskoj istoriji bilo dosta Nikčevića.

Čukić često, poput starih zaslužnih naučnika, obilazi različite lokalitete i arhive, a produkt toga je ova knjiga – svojevrsna panorama događaja koji su imenovani naslovnim sintagmemom. Vrlo jasno, bez pardona od naslova do potonjeg slova u ovoj knjizi je posložena slika i jedan mozaik zlodjela i nepočinstava“, naglasio je dr Vladimir Vojinović.

Autori koji su se bavili tematikom komitskog pokreta i Božićnog ustanka nijesu dovoljno obraćali pažnju na sudbinu i golgotu običnog naroda. Brojna dokumenta iz tog perioda kao i ona neposrednih učesnika u događaju nijesu sačuvana. Zapisano je manje od 30 odsto počinjenih zlodjela.

„Bilo je autora koji su pokušali ranije, ali prilično usputno, da se bave sistematizacijom zločina. Čelični okupacioni aparat djelimično je uspio u svom planu da počini savršen zločin, a to je onaj koji se nikad ne otkrije. I u okviru dokumentovanog imamo ogroman prostor da sačuvamo od zaborava istinu o našem narodu, njegovoj časnoj, plemenitoj, viševjekovnoj tradiciji i neuništivoj želji za slobodom. Ako sam u bilo kojem smislu doprinio, a to je jedna od glavnih poruka knjige, da uprem prstom u to neuništivo narodno biće i njegovu neugasivu potrebu da bude slobodan biću veoma srećan“, istakao je Čukić, ovogodišnji dobitnik Nagrade časopisa „Komuna“. Autor je tri knjige.

Moderator večeri Miro Nikolić, dramski glumac čitao je fragmente iz knjige „Početak srpske okupacije – komitska borba i narodna golgota (1918-1920)“, čije je predstavljanje u okviru programa Nikšićka kulturna scena organizovala JU Narodna biblioteka Njegoš.

 

Jovan Džodžo